Επανεμφάνιση Στρος Καν εν μέσω πανδημίας : Ποιές οι προβλέψεις του για την οικονομία

Τους κινδύνους και τις ευκαιρίες που προκύπτουν από την πανδημία του νέου κορωνοϊού καθώς και τις πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις της αναλύει μεταξύ άλλων ο Ντομινίκ Στρος Καν, καταγγέλλοντας τα ελαττώματα στην αρχιτεκτονική της παγκόσμιας οικονομίας και προειδοποιώντας για μια ευρείας κλίμακας μεταναστευτική κρίση.

Σ’ ένα εμβριθές, εκτενέστατο άρθρο που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Politique Internationale ο πρώην επικεφαλής του ΔΝΤ και πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας σημειώνει ότι η κρίση που βιώνουμε τώρα είναι πολύ διαφορετική από προηγούμενες πανδημίες, όπως εκείνη της Μαύρης Πανώλης του 1348 μ.Χ. ή της λεγόμενης Ισπανικής Γρίπης του 1918-1919 λόγω της παγκοσμιοποίησης της οικονομίας και της ευχέρειας των μετακινήσεων. Κι είναι μεταξύ άλλων διαφορετική και λόγω των αυστηρών περιοριστικών μέτρων που επιβλήθηκαν σε τεράστιες περιοχές του πλανήτη λόγω της υψηλής μεταδοτικότητας του κορωνοϊού καθώς «η “αξία” της ανθρώπινης ζωής έχει αυξηθεί αξιοσημείωτα στο συλλογικό υποσυνείδητο των πλουσιότερων χωρών».

Όπως σημειώνει ο Ντομινίκ Στρος Καν η οικονομική κρίση που πυροδοτεί αυτή η πανδημία είναι διαφορετική από άλλες που έχει γνωρίσει ο πλανήτης, επειδή προκαλεί ταυτόχρονα σοκ τόσο στην προσφορά όσο και στη ζήτηση: «Δύσκολα θα αποφύγουμε τις εργασιακές συνέπειες του σοκ στην προσφορά, που προκύπτει από τα περιοριστικά μέτρα, τα οποία εξ’ ορισμού αποδείχθηκαν απαραίτητα από υγειονομικής άποψης. Με ένα μέρος του εργατικού δυναμικού περιορισμένο για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα η πτώση της παραγωγής είναι αναπόφευκτη. Ορισμένες εταιρείες θα συρρικνωθούν, άλλες θα κλείσουν. Οι θέσεις εργασίας εκεί θα χαθούν αναμφίβολα για αρκετά μεγάλο διάστημα. Είναι αυτό που συμβαίνει σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, που όμως επηρεάζουν συνήθως μόνον ένα μέρος της οικονομίας. Κι η προσφυγή σε “προσωρινές κρατικοποιήσεις” (…) μπορεί να σώσει ορισμένες, αλλά όχι όλες τις επιχειρήσεις.

Το σοκ στη ζήτηση οφείλεται προφανώς σε αρκετούς σωρευτικούς λόγους. Τα έσοδα μιας μερίδας του πληθυσμού, που συρρικνώνονται, η μη ουσιώδους σημασίας κατανάλωση που αναβάλλεται, οι αγορές που καθίστανται αδύνατες λόγω των περιοριστικών μέτρων, έτσι η ζήτηση αποδυναμώνεται και πάλι.

Είναι ο γνωστός κύκλος της ύφεσης. Σ’ αυτό προστίθεται και η απίσχνανση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων. Σε μια κλασική ύφεση, η πιο σοφή διαχείριση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων είναι να περιμένουμε την επιστροφή στην κανονικότητα, εάν κάποιος δεν αναγκάζεται να πουλήσει για τον έναν ή τον άλλο λόγο. Εδώ, η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι όπως πριν.

Ορισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία θα μειωθούν στο μηδέν, επειδή οι εταιρείες που εκπροσωπούν, θα κλείσουν σε μεγαλύτερες αναλογίες απ’ ό, τι σε προηγούμενες κρίσεις. Αυτή η απίσχνανση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων υποδηλώνει μια προληπτική συμπεριφορά, που μειώνει περαιτέρω τη συνολική ζήτηση. Αυτός ο “κίνδυνος καταστροφής” ορισμένων αποταμιευτών είχε εξαφανιστεί σε μεγάλο βαθμό από τη Μεγάλη Ύφεση και τώρα επέστρεψε. Κι είναι αυτός ο συγχρονισμός των σοκ στην προσφορά και τη ζήτηση που καθιστά την παρούσα κατάσταση τόσο διαφορετική και τόσο επικίνδυνη», σημειώνει.

Ο Ντομινίκ Στρος Καν κρίνει ότι η πρώτη συνέπεια της κρίσης του φονικού κορωνοϊού θα είναι μια οικονομική κατάρρευση των χωρών που εξαρτώνται οικονομικά από τις εξαγωγές πρώτων υλών ή την τουριστική βιομηχανία: «Ένας ορισμένος αριθμός εξαγωγέων πρώτων υλών και σε πρώτο πλάνο των πετρελαιοπαραγωγικών χωρών εισέρχονται στην κρίση με ανεπαρκή επίπεδα αποθεμάτων ξένου συναλλάγματος. Η τιμή του βαρελιού έχει πέσει κι εκείνες του χαλκού, του κακάο και του φοινικέλαιου κατέρρευσαν από την αρχή της χρονιάς. Για τις χώρες που επωφελούνται σε μεγάλο βαθμό από εμβάσματα από το εξωτερικό, το 2020 μπορεί να φέρει σημαντική συρρίκνωση της κατανάλωσης και των επενδύσεων. Όσο για τους τουριστικούς προορισμούς, θα πρέπει να επιβιώσουν μια σχεδόν ολική παύση της οικονομικής δραστηριότητας κατά το πρώτο μέρος του έτους.

Ο πρώην ισχυρός άνδρας του ΔΝΤ προβλέπει ότι οι πρώτοι που θα πληρώσουν το οικονομικό τίμημα είναι χώρες που εξαρτώνται οικονομικά από τις εξαγωγές πρώτων υλών ή την τουριστική βιομηχανία.

Αυτή η οικονομική κάμψη απειλεί να ξαναβυθίσει εκατομμύρια άτομα της “αναδυόμενης μεσαίας τάξης” στην ακραία φτώχεια. Περισσότερη φτώχεια, ωστόσο, σημαίνει και περισσότερους θανάτους. Οι πληθυσμοί στις αφρικανικές χώρες είναι νεότεροι, αλλά και πιο εύθραυστοι με τα υψηλότερα στον κόσμο ποσοστά υποσιτισμού, μολύνσεων από HIV ή ακόμη και φυματίωσης, κάτι που μπορεί να καταστήσει ακόμη φονικότερο τον κορωνοϊό. Επιπρόσθετα, εκεί που τα ανεπτυγμένα κράτη μπορούν να υιοθετήσουν δραστικά περιοριστικά μέτρα, συχνά αυτό είναι αδύνατο σε πυκνοκατοικημένες αστικές παραγκουπόλεις, όπου είναι δυσχερής η πρόσβαση σε πόσιμο νερό και όπου δεν οι κάτοικοι δεν έχουν την πολυτέλεια να σταματήσουν να εργάζονται ή να πηγαίνουν στην αγορά για να αγοράσουν τρόφιμα. Η εμπειρία από τον Ebola έχει δείξει ότι το κλείσιμο των σχολείων – στο οποίο προχώρησαν 180 χώρες του πλανήτη – συχνά καταλήγει σε οριστική εγκατάλειψή τους από μαθητές, ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες και την εκπαίδευση χαμένη για μια γενιά μαθητών».

Πηγή iefimerida.gr

About Author