Κρίσιμη η συνδιάσκεψη Ερντογάν, Μέρκελ, Μακρόν για το προσφυγικό- Απούσα η Ελλάδα

Μπορεί η πολιτική επικαιρότητα να περιστρέφεται στην Ελλάδα γύρω από την υγειονομική βόμβα του κοροναϊού με την πανδημία σε εξέλιξη, ο Ταγίπ Ερντογάν, ωστόσο, συνεχίζει να εκτοξεύει απειλές προς την Ευρώπη και την χώρα μας εργαλειοποιώντας το προσφυγικό.

Η σχετική ηρεμία των τελευταίων ημερών φαίνεται πως είναι προσχηματική καθώς ο Τούρκος πρόεδρος επιχειρεί να παρασύρει την Ε.Ε σε μια συμφωνία που θα ικανοποιεί αρκετές από τις απαιτήσεις του, με απασφαλισμένη πάντοτε την απειλή για μια ακόμα μεγαλύτερη “προώθηση” μεταναστευτικών ροών προς τα ελληνικά σύνορα και τα νησιά του Αιγαίου.

Η Σύνοδος για το προσφυγικό στην Κωνσταντινούπολη την Τρίτη, με την γερμανίδα Καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ και τον γάλλο πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν, που είχε προαναγγείλει ο Ταγίπ Ερντογάν, όπως μετάδωσε το επίσημο τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων «Ανατολού», θα πραγματοποιηθεί μεν, αλλά με …τηλεδιάσκεψη, λόγω του κορονοϊού!

Όταν γράφονταν αυτές οι γραμμές, δεν υπήρχαν πληροφορίες για το εάν Άγκυρα και Βρυξέλλες βρίσκονται κοντά σε μια συμφωνία με το προσφυγικό ή όχι και για το εάν μετά την τηλεδιάσκεψη, εφόσον δεν υπάρχει συμφωνία, οι προσπάθειες για την επίτευξή της θα συνεχιστούν. Επισήμως, το Βερολίνο δεν έχει καταστήσει απολύτως σαφές εάν και πως θα συμμετάσχει η Άνγκελα Μέρκελ σε αυτή την διάσκεψη, την οποία ο Τούρκος πρόεδρος επιχειρεί να παρουσιάσει ως διπλωματική του επιτυχία.

Το «Ανατολού», μάλιστα, σημειώνει πως στην τηλεδιάσκεψη Ερντογάν- Μέρκελ- Μακρόν, θα συζητηθούν –πέραν του μεταναστευτικού- οι σχέσεις ευρωπαϊκής Ένωσης- Τουρκίας και η προσφυγική κρίση στο Ιντλίπ της Συρίας. Είναι σαφές πως ο Τούρκος πρόεδρος βάζει στο τραπέζι εκτός από την μεγαλύτερη οικονομική συνδρομή από τις Βρυξέλλες και τις αυτόνομες προσφυγικές ζώνες στα σύνορα της χώρας του με την Συρία και την νέα τελωνειακή ένωση της Άγκυρας με τις Βρυξέλλες, ενώ φέρεται να ζητάει ακόμα και τη συμμετοχή της Τουρκίας στις Συνόδους κορυφής της ΕΕ!

Το κρίσιμο ζήτημα, βεβαίως, είναι πως απ΄ αυτή την τηλεδιάσκεψη -εφόσον πραγματοποιηθεί- θα απουσιάζει η Ελλάδα, αν και τα δικά της σύνορα στον Έβρο είναι που απειλούνται. Ο Ερντογάν έχει θέσεις ως όρο τη μη συμμετοχή της χώρας μας και οι Ευρωπαίοι φαίνεται, προσώρας, πως το έχουν αποδεχθεί, κάτι που αναμφίβολα συνιστά ευρωπαϊκό φαρισαϊσμό, σε πείσμα των θετικών σχολίων για το γεγονός πως οι Ελληνικές αρχές υπερασπίστηκαν δραστικά τα ευρωπαϊκά σύνορα.

Στο περιθώριο αυτών των εξελίξεων η κυβέρνηση φαίνεται πως προσεγγίζει την μεταναστευτική κρίση και τις απειλές της Τουρκίας ως θέμα όχι προσφυγικό- μεταναστευτικό αλλά ως απειλή εθνικής ασφαλείας. Σχετική αναφορά έκανε, άλλωστε, ο ίδιος ο πρωθυπουργός στην συνάντηση με την Ευρωπαία επίτροπο Γιόχανσον. Η τακτική αυτή δημιουργεί την εντύπωση πως η Ελλάδα λειτουργεί μόνο ως προκεχωρημένο φυλάκιο της Ευρώπης -ως “ασπίδα” που ανέφερε σχετικά η Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν- και επαναπαύεται με κάποια πρόσθετα κονδύλια και την αποστολή μικρών συμβολικών δυνάμεων της Frontex.

Διπλωματικές πηγές, ωστόσο, εκδηλώνουν μείζονες επιφυλάξεις σχετικά με την παραπάνω κυβερνητική τακτική και επισημαίνουν πως υποεκτιμώνται οι τρεις κύριες διαστάσεις της γεωπολιτικής απειλής που δέχεται η Ελλάδα:

Η διεθνής, όπου πρέπει να τονίζεται σε κάθε διεθνές forum και σε διπλωματικό επίπεδο η ανάγκη άμεσης επίλυσης του συριακού ζητήματος που προκαλεί το γεωπολιτικο χάος και ωθεί προς την Ευρώπη προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές, επιτρέποντας στον Ερντογάν να τις εργαλειοποιήσει,

Η ευρωπαϊκή, ήτοι η ανάγκη για διαμοιρασμό του βάρους της φιλοξενίας προσφύγων σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, κάτι για το οποίο η Ε.Ε ελάχιστα έχει κάνει, μη δεχόμενη, μάλιστα, έντονη πίεση αό την ελληνική κυβέρνηση,

-Και η ευρωτουρκική, καθώς οι Βρυξέλλες, το Βερολίνο και το Παρίσι δεν ασκούν την δέουσα πίεση προς τον Ερντογάν να εφαρμόσει πλήρως την Κοινή Δήλωση του 2016 ή, έστω, να προχωρήσει τάχιστα η αναθεώρησή της.

Η “ασφαλειοποίηση” του μεταναστευτικού, λένε κάποιες απ΄ αυτές τις πηγές, μάλιστα, οδηγεί την αντιπαράθεση του Ερντογάν με την Ελλάδα σε ένα πεδίο στρατιωτικής έντασης που μάλλον ευνοεί περισσότερο την Άγκυρα. Η Τουρκία, ως μη δημοκρατική χώρα, και με “συνείδηση πολέμου”, μπορεί να μετέλθει μεθόδων που εκφεύγουν από τις γεωπολιτικές σχέσεις στις οποίες έχει ασκηθεί και η Ελλάδα αλλά και η Ευρωπη.

Η υπέρπτηση τουρκικού F16 στον Έβρο, για πρώτη φορά πάνω από Ελληνικό ηπειρωτικό έδαφος, αξιολογείται ως μια πρωτόγνωρη κλιμάκωση εκ μέρους της Τουρκίας και, κατά ορισμένους, ως προάγγελος “θερμού επεισοδίου”- περισσότερο, μάλιστα, από το περιστατικό με τα σκάφη του Λιμενικού στην θαλάσσια περιοχή της Κω (αναμφίβολα επικίνδυνο), όπου παρεισφρέουν και “τοπικοί παράγοντες”.

Η κυβέρνηση, αξιοποιώντας στο εσωτερικό πολιτικό και επικοινωνιακό παιχνίδι την κρίση του Έβρου, καλλιεργεί ηθελημένα ή αφελώς, λένε έμπειροι διπλωμάτες, πως μπορεί ή ακόμα και επιδιώκει να επιλύσει την εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού από τον Ερντογάν με…στρατιωτικό τρόπο. Καλλιέργησε ένα κλίμα “εισβολής” και “πολέμου”, αναγόρευσε σε “εχθρούς” τους μετανάστες που χειραγωγούνται σε μεγάλο βαθμό από την Τουρκία, και εξήρε το έργο των συνοριοφυλάκων και των “αυθορμήτως και ηρωϊκώς προσελθέντων” πολιτοφυλάκων. Έδωσε, δηλαδή, τόνους “ένοπλης αντιπαράθεσης” με την Τουρκία, την ώρα που η τελευταία εμπλέκει ολοένα και περισσότερο ειδικές στρατιωτικές δυνάμεις στην κρίση του Έβρου.

Στο Μέγαρο Μαξίμου και στα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας δεν θεωρούν απίθανο, εάν η συνδιάσκεψη της Τρίτης αποτύχει, ο Ερντογάν -ευρισκόμενος υπό μεγάλη εσωτερική και διεθνή πίεση για το συριακό- να προχωρήσει σε νέες απειλητικές κινήσεις, ακόμα και στην πρόκληση ¨θερμού επεισοδίου”, εκμεταλλευόμενος ακόμα και την αναστάτωση που επιρκατεί λόγω κοροναϊού.

Γι αυτό και, όπως επισημαινουν, διπλωματικές πηγές, είναι κρίσιμη η απουσία της Ελλάδας από την συνδιάσκεψη -αν και γίνονται συνεννοήσεις και με τον Εμανουέλ Μακρόν και με την Άνγκελα Μέρκελ-, καθώς ίσως ληφθούν μη ευχάριστες αποφάσεις, ή υπάρξει “ναυάγιο” που θα προκαλέσει κλιμάκωση της τουρκικής επιθετικότητας.

Το γεγονός, δε, πως η κυβέρνηση δεν επιμένει στα προαναφερθέντα τρία μέτωπα, δημιουργεί περαιτέρω γεωπολιτικές ανισότητες σε βάρος της χώρας μας.

About Author